|
نام قرآن استادجواد محدثي
در اين نوشتار قصد داريم با واژه " قرآن" كه نام كتاب آسماني ماست آشنا شويم. مي دانيد كه قرآن كريم، اسامي متعددي دارد كه هر كدام نيز به مناسبت و جهتي بر اين كتاب، اطلاق شده است. ولي معروف ترين و رايج ترين اسامي، " قرآن " مي باشد. در آيات شريفه گاهي به صورت " قرآن " و " القرآن " ياد شده و گاهي همراه با صفتي از صفات اين منشور متعالي، مانند: قرآن مجيد، قرآن كريم، قرآن عربي، قرآن مبين، قرآن عظيم و ... گرچه اين واژه نام اين كتاب شده است ومخصوص آن، ليكن در اصلِ لغت، مصدر و به معناي خواندن، ضميمه نمودن و جمع كردن است، مانند اين آيه" « فإذا قرأناه فاتبع قرآنه» ( پس آنگاه كه اين وحي را خوانديم، خواندنش را پيروي كن. ) اين كتاب از آن جهت كه از يك سلسله الفاظ خواندني تشكيل شده « قرآن» (= خواندني، آنچه قابل خواندن است) نام گرفته است. اين نام، گوياي اين نكته است كه مردم بايد پيوسته به آن توجه داشته باشند و آن را بخوانند و در آياتش تدبر كنند. اين نام براي اين كتاب، بخصوص با در نظر گرفتن شرايط اجتماعي آن روزگار و بيسوادي و جاهليت عصر نزول قرآن كه مردم به طور عموم ( جز اندكي انگشت شمار) از خواندن ونوشتن محروم بودند، نكته جالب ديگري است. در آن محيط جهل و بيسوادي، معجزه جاودانه پيامبر، يك كتاب است، نام كتاب آسماني اسلام، قرآن است و نخستين آيات نازله بر پيامبر اسلام در آغاز بعثت و در غار حراء، دعوت به خواندن و يادكردن از قلم و علم و آموختن است ( إقرأ ... علّم بالقلم ... ) واين اميتاز ديگري بر اين آيين جاويدان محمدي صلي الله عليه وآله است. بعلاوه اين كتاب ، به مطالعه و خواندن هم تشويق مي كند: « فاقرؤا ما تيسر من القرآن) ناگفته نماند كه نام قرآن شايد به اين نكته هم اشاره داشته باشد كه معارف و محتواي بلند و ملكوتي و متعالي اين كتاب كه كلام خداوند است، براي فهم و استفاده بشر، تا حد الفاظي قابل خواندن تنزل يافته و در قالب لفظ بر پيامبر اسلام نازل شده است و حقايق والاي آن، خواندني و " قرآن " شده است.
|
