امام خمينی(ره) حقيقت «توحيد» را غايت جميع مقاصد قرآن می‌دانند

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در skype
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در print

حجت‌الاسلام و المسلمين محمدتقی دياری بيدگلی، عضو هيئت علمی دانشگاه قم، به بيان سخنانی درباره رويكرد خاص امام خمينی(ره) به مسئله تفسير قرآن كريم، جايگاه قرآن كريم در انديشه ايشان و مهجوريت‌زدايی از قرآن از منظر امام خمينی)ره) پرداخت.


وی در بخشی از سخنان خود با اشاره به مهجور بودن قرآن كريم از منظر امام راحل(ره) و ضرورت مهجوريت‌زدايی از آن، با اشاره به بخشی از بيانات ايشان اظهار كرد: امام(ره) می‌فرمايند: اكرام قرآن و اهل آن كه اهل بيت عصمت(ع) هستند، فقط به بوسيدن جلد آن و ضريح مطهر آن نيست؛ اين يك مرتبه ضعيفه از احترام و اكرام است كه اگر به دستورات آن و فرمايشات اينان عمل كرديم، مقبول است و الا شبيه به استهزاء و بازيچه است.


وی افزود: در يك كلام درباره ديدگاه امام(ره) در باب قرآن كريم می‌توان گفت كه از منظر امام(ره) بايد با قرآن انس و ارتباط برقرار شود و علاوه بر جنبه‌های ظاهری، پرداختن به جنبه‌‌های باطنی و معنوی و معارف درونی آن مورد توجه ويژه قرار گيرد و قرآن در سراسر زندگی فردی و اجتماعی آحاد جامعه اسلامی ما و مؤمنان به وحی الهی، حضور عينی يابد.


اين محقق و پژوهشگر ادامه داد: اين عينيت يافتن و حضور قرآن در همه عرصه‌های زندگی بشر، و به‌ويژه مسلمانان و مؤمنان در جامعه اسلامی، نقطه مهمی است كه امام(ره) در همه موارد بدان تأكيد دارند. در بخشی از كلمات امام(ره) در وصيت‌نامه سياسی ـ الهی ايشان، تأكيد بر روی اين جهت بود كه ما در جامعه خود در صدد پياده كردن مقاصد قرآن هستيم و به اين موضوع افتخار می‌كنيم.


نويسنده كتاب «انديشه و آرای تفسيری امام خمينی(ره)» خاطرنشان كرد: امام(ره) در بخشی از وصيت‌نامه خود فرموده‌اند: «ما امروز مفتخريم كه می‌خواهيم مقاصد قرآن و سنت را پياده كنيم و اقشار مختلفه ملت ما در اين راه بزرگ سرنوشت‌ساز، سر از پا نشناخته، جان و مال و عزيزان خود را نثار راه خدا می‌كنند»؛ اين نكته نشان می‌دهد كه ما بايد به مقاصد و اهداف عاليه قرآن كريم توجه كنيم و بدانيم كه خداوند متعال به چه منظور و مقصدی اين كتاب را نازل كرده است.


حجت‌الاسلام دياری در بيان رئوس مقاصد و اهداف قرآن كريم از ديدگاه امام خمينی(ره) ادامه داد: مقاصد و اهداف قرآن كريم دارای درجاتی است و هدايت به راه‌های سلامت و صراط مستقيم، تذكر و رهايی از غفلت، تدبر وتفكر در آيات الهی، تهذيب و تربيت نفوس بشری و معرفت خداوند و نيل به حقيقت توحيد، از جمله مهم‌ترين اين مقاصد از منظر امام خمينی(ره) هستند.


نويسنده كتاب «انديشه و آرای تفسيری امام خمينی(ره)» با اشاره به اين‌كه مفسری كه از مقاصد قرآن كريم غفلت كند، از نگاه امام(ره) به عنوان يك مفسر شناخته نمی‌شود، تصريح كرد: از ديدگاه امام خمينی(ره) در نهايت جميع مقاصد كتاب الهی به مقصد واحدی بازمی‌گردند و «آن حقيقت توحيد است كه غايت همه نبوات و نهايت مقصد همه انبيای عظام(ع) است».


عضو هيئت علمی دانشگاه قم عنوان كرد: آموزه‌ها و معارف عاليه قرآن كريم يك تئوری محض نيست كه صرفاً در بعد نظری و انديشه و باور مطرح شود، بلكه حقيقتی است كه می‌تواند در جامعه ما عينيت پيدا كرده و خود را در قالب يك نظام قرآنی مبتنی بر اصل عدالت، به ويژه عدالت اجتماعی، نشان دهد.


حجت‌الاسلام دياری با اشاره به رويكرد سياسی ـ اجتماعی تفسير امام خمينی(ره) اظهار كرد: امام(ره) تأكيد دارند كه ما بايد بر روی جنبه سياسی ـ اجتماعی قرآن كريم كه می‌تواند برای ما يك نسخه انسان‌ساز و شفابخش در ابعاد حكومتی و سياسی باشد، توجه كنيم.


نويسنده كتاب «انديشه و آرای تفسيری امام خمينی(ره)» افزود: مفاهيمی از قبيل حكومت، سياست، اقامه عدل، جنگ و صلح، آزادی، حقوق اساسی، احكام جزايی، كيفری، دفاع از حريم نظام حكومتی و سياسی جامعه، مبارزه با سلطه بيگانگان و… از جمله موضوعاتی است كه امام(ره) در بياناتشان در ذيل برخی از آيات قرآن كريم بدان‌ها پرداخته‌اند.


وی خاطرنشان كرد: امام(ره) در تعابير خود قرآن را سراسر دعوت به عدل و حتی احكام فردی و عبادی آن را دربرگيرنده جهات سياسی و اجتماعی می‌دانند؛ ايشان قرآن را به عنوان كتاب حماسه و كتاب جنگ بر ضد سلطه‌گران و مستكبران و كتابی كه برای اقامه حكومت عدل آمده، معرفی كرده‌اند و از منظر ايشان قرآن كريم اقامه حكومت عدل را از بزرگترين واجبات و بالاترين عبادات معرفی كرده است.


حجت‌الاسلام دياری در پاسخ به اين سؤال كه رويكرد عرفانی و اخلاقی چگونه با گرايش‌های سياسی، جهادی و احياناً تقريبی در تفسير امام جمع شده است، عنوان كرد: با آن‌كه جهت‌گيری غالب حضرت امام(ره) در بحث‌های معارف قرآنی و تفسيری، نوعی گرايش و رويكرد عرفانی و اخلاقی كه به جنبه‌های ظاهری كمتر توجه كرده و به مباحث مربوط به تأويل آيات قرآن می‌پردازند، اما با اين حال ايشان در تفسير خود از توجه به ابعاد و جنبه‌های مختلف كتاب وحی غافل نبوده‌اند.


وی تصريح كرد: علاوه بر جهت عرفانی و اخلاقی، گرايش اجتماعی و سياسی نيز در تفسير امام خمينی(ره) ديده می‌شود و اين امر به اين مطلب برمی‌گردد كه قرآن دارای ابعاد مختلفی است؛ هم به معنويات دعوت می‌كند و هم در بعد مادی و اجتماعی زندگی بشر يعنی تأسيس و تشكيل يك نظام دينی مبتنی بر عدالت و معنويت و عقلانيت دخالت دارد.


عضو هيئت علمی دانشگاه قم خاطرنشان كرد: امام(ره) معتقد بودند كه پيامبر اكرم(ص) و ائمه اطهار(ع) به عنوان لسان وحی نيز در سيره خود، دو رويه و دو جهت داشتند؛ پيامبر(ص) خود تا پيش از تشكيل حكومت، معنويات را تقويت می‌كرد و به مجرد اين‌كه توانست تشكيل حكومت بدهد، علاوه بر معنويات، اقامه عدل كرد و تا حد اقتضای آن روز، مستمندان را از زير بار ستمگران نجات داد.


وی با اشاره به اين‌كه ناسازگاری جنبه‌های معنوی و عرفانی با بُعد حضور در صحنه‌های اجتماعی و سياسی، صرفاً ظاهری است و جامعه‌ای می‌تواند اقامه عدل كند كه معنويت و عرفان در آن در حد اعلای كلمه باشد، اظهار كرد: اگر بحث معنويت، عدالت و عقلانيت در جامعه ما در بُعد انديشه و باور به عنوان يك حقيقت، تبلور چشمگيری پيدا نكند، در مقام عمل نيز در رفتار و سير و سلوك سياسی ـ حكومتی و جنبه‌های ظاهری اين جهانی نيز دچار مشكلات فراوان خواهيم شد و بخشی از مشكلات موجود در جامعه نيز به اين مطلب برمی‌گردد كه ما نتوانسته‌ايم معارف و علوم عاليه قرآن كريم و عرفان و اخلاق و معارف انسان‌ساز باطنی قرآن را به آحاد مردم منتقل كنيم.


: iqna

بازدیدها: 2

کانال موسسه قرآن و نهج البلاغه را درشبکه های اجتماعی دنبال کنید.

برای ورود به مدرسه کلیک کنید