تعليم و تربيت براساس قرآن جريانی مستمر تا پايان عمر است

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در skype
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در print

حجت‌الاسلام و‌المسلمين محمدحسين ابراهيمی، مدرس حوزه و دانشگاه گفت: براساس نص صريح قرآن انسان تنها به دليل دارا بودن وجوه انسانی از همان بدو تولد بايد تحت تعليم و تربيت قرار گيرد و اين روند تربيتی بايد تا پايان عمر ادامه پيدا كند.


وی ادامه داد: بر اين اساس تعليم و تربيت هيچ استثنا و قاعده‌ای برنمی‌دارد و حتی پيامبر ‌اكرم(ص) نيز با وجود آنكه علم غيب دارد و متصل به وحی است را نيز شامل می‌شود كه در اين مورد اشاره به آيه 140 سوره مبارك طه می‌كنم كه خداوند به پيامبرش می‌فرمايد «و قل رب زدنی علما» يعنی «پس به خدا بگو علمم را زياد كن».


ابراهيمی با اشاره به اينكه افزايش علم، ارتقای فهم و درك و شعور مقدمه تربيت قرآنی و دينی است گفت: قرآن كريم به انسان با نگاهی فراتر از آن چيزی كه موجود است نگاه می‌كند و از آنجا كه يك سير تكاملی و متعالی را در طول زمان حيات برايش ترسيم می‌كند، لذا تعليم و تربيت را منحصر و محدود به يك زمان و سن خاص نكرده و تأكيد دارد كه اين تربيت بايد از زمان تولد تا مرگ استمرار داشته باشد.


چكيده دستورالعمل تربيت فرزند در سوره لقمان نقل شده است


وی تصريح كرد: چكيده دستور‌العمل تربيت فرزندان از منظر قرآن در سوره مباركه لقمان و از زبان لقمان حكيم به فرزندش نقل شده است آنجا كه در آيه 17 اين سوره مباركه می‌فرمايد: «یَا بُنَیَّ أَقِمِ الصَّلاةَ وَأْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَانْهَ عَنِ الْمُنكَرِ وَاصْبِرْ عَلَى مَا أَصَابَكَ إِنَّ ذَلِكَ مِنْ عَزْمِ الأُمُورِ» و معنی آن اينست كه «پسرم، نماز را برپا دار و به معروف امر كن و از منكر بازدار و بر آنچه به تو رسد (از سختی‌ها و حوادث) صبر كن كه اينها از واجبات امور و مهمّات كارهاست.»


ابراهيمی افزود: شايد با بررسی اين آيه و خطاب لقمان به فرزندش با عنوان پسرم، اين تصور ايجاد شود، آنچه كه لقمان به عنوان نظام تربيت دينی و قرآنی گفته است تنها مربوط به دوران كودكی و نوجوانی شود كه البته پايه و اساس آن از همين سنين شكل می‌گيرد، اما لقمان به منظور اينكه تأثير كلامی بيشتری روی فرزندش داشته باشد و با اين موضع كه من از تو بزرگترم هستم از اين لفظ استفاده كرده است وگرنه آنچه را كه او گفته به عنوان يك مبنا در نظام تربيت قرانی و اسلامی قابل استناد در همه سنين است.


ابراهيمی تصريح كرد: نكته ديگری كه در اين زمينه حائز ‌اهميت است اينكه روايتی مشهور از حضرت علی(ع) نقل شده است و اين روايت را در جای ديگری هم از قول امام محمدباقر(ع) و هم امام جعفرصادق(ع) مشاهده كرده‌ام، نقل به اين مضمون كه بايد فرزندان خود را تا 7 سالگی رها و آزاد گذاشت تا هر كاری كه می‌خواهند انجام دهند.


وی گفت: اين فرض، بر اساس تأكيدی كه پيش از اين براساس قرآن عنوان شد كه تربيت حد و مرز نمی‌شناسد و مربوط به همه سنين و ادوار است صادق نيست، اما در توضيح اين مطلب بايد بگويم كه فرمايش اين امامان معصوم نظر به آيه 20 از سوره مباركه حديد دارد كه می‌فرمايد «اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَیَاةُ الدُّنْیَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَزِينَةٌ وَتَفَاخُرٌ بَیْنَكُمْ وَتَكَاثُرٌ فِی الْأَمْوَالِ وَالْأَوْلَادِ كَمَثَلِ غَیْثٍ أَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَبَاتُهُ ثُمَّ یَهِيجُ فَتَرَاهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ یَكُونُ حُطَامًا وَفِی الْآخِرَةِ عَذَابٌ شَدِيدٌ وَمَغْفِرَةٌ مِّنَ اللَّهِ وَرِضْوَانٌ وَمَا الْحَیَاةُ الدُّنْیَا إِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ.»


ابراهيمی افزود: اين آيه بيانگر ادوار پنجگانه زندگی هر انسانی است كه براساس آن تا 7 سالگی به بازی و تفريح سپری می‌شود، از 7 تا 14 سالگی بنا به تعبير قرآن به انجام كارهای لهو و بيهوده كه البته نوعی تجربه‌اندوزی است اختصاص می‌يابد و در 7 ساله سوم نيز، نوجوان به زينت و آراستگی خود مشغول است و از 20 سالگی به بعد نوعی تفاخر و فخرفروشی نسبت به اطرافيان دارد.


تعليم و تربيت به عنوان بعد محتوايی بايد در تمام ادوار پنجگانه عمر انسان جاری و ساری باشد


وی ادامه داد: قسم پنجم زندگی هر فرد كه تا 40 سالگی می‌رسد و پس از آن تا آخر عمر ادامه می‌يابد با رجوع به اين آيه به جمع‌آوری مال و ثروت، توليد مثل و تكثير و همچنين يافتن جايگاه اجتماعی در مناسبات فردی و جمعی صرف می‌شود كه همه آنچه كه گفته شد، تنها بعد ساختاری دارد و نبايد اين مسأله با بعد محتوايی آن كه همانا جاری و ساری شدن تعليم و تربيت در تمامی طول عمر است خلط مبحث شود.


ابراهيمی گفت: براساس آنچه كه گفته شد اگر در صدد تطبيق الگوی عملی قرآن در تربيت فرزندان با آنچه كه در حال اجرا در نظام تربيتی است باشيم بايد چند نكته را در نظر بگيريم و نخست آنكه خانواده، محيط اجتماع و نظام تعليم و تربيت كه از سطوح مقدماتی آموزش در مدارس شروع می‌شود و تا آموزش عالی نيز به پيش می‌رود، عليرغم آنكه از يك پيوستگی برخوردار هستند اما مستقل از هم عمل می‌كنند و لذا نمی‌توان انتظار داشت كه نظام عمومی آموزشی كه بيشتر به فضاهای آموزشی و مدارس معطوف می‌شود بتواند همواره مؤثر بوده و موفقيت و عدم موفقيت تعليم و تربيت را تنها متوجه آن دانست بلكه در اين روند خانواده و همچنين مراودات اجتماعی نيز به همان اندازه نيز نقش دارند.


: iqna

بازدیدها: 2

کانال موسسه قرآن و نهج البلاغه را درشبکه های اجتماعی دنبال کنید.

برای ورود به مدرسه کلیک کنید

مدرسه هنر تلاوت